Rok Odkrywania Talentów

Reprezentacyjna Orkiestra Dęta Miasta i Gminy Świątniki Górne obchodziła w minionym roku jubileusz - 80-lecie swojego istnienia. Powstała w 1930 r. jako orkiestra strażacka, której głównym zadaniem było ubogacanie swoimi paradami i koncertami świąt państwowych i kościelnych. Od początku poświęcano wiele uwagi  pozyskiwaniu dzieci i młodzieży do zespołu w celu budowania muzycznego zaplecza. Ścisła współpraca dyrygenta z miejscowymi szkołami, które pomagają w wyławianiu talentów muzycznych, pozwala na pozyskiwanie nowych i zdolnych członków orkiestry. Poprzez indywidualne spotkania z kapelmistrzem badana jest przydatność kandydata do nauki i pracy w zespole dętym. Na początku organizowane są zajęcia z konkretnym dzieckiem, potem spotkania odbywają się w „sekcjach”, a następnie z całą  orkiestrą. Lekcje indywidualne prowadzone są raz w tygodniu w wymiarze jednej godziny. Systematycznie, w miarę rozwoju dziecka,  dodajemy kolejną godzinę na zajęcia umuzykalniające w grupach, a na końcu  młodzi adepci uczestniczą w próbach całościowych. Starsi i młodzież mają spotkania w soboty, natomiast cały zespół spotyka się w piątki w godz. 18-21. Doskonałą formą integracji zespołu i  zachęty dla nowych jej członków są wyjazdy, wycieczki krajowe i zagraniczne, spotkania integrujące, opłatki, ogniska i zabawy.

Początkowo oferta skierowana była do dzieci, młodzieży i mieszkańców Świątnik Górnych. Od 2000 roku orkiestra rozszerzyła swoją działalność. Obecnie do zespołu należą również dzieci i młodzież uczęszczająca do miejscowego gimnazjum i liceum, które skupia uczniów nie tylko z lokalnej miejscowości, ale także z terenu  całej gminy, jak i spoza niej. Najliczniejszą grupę stanowi młodzież ze szkół średnich i studenci, którzy zafascynowani muzykowaniem i rozwijaniem swoich talentów, mimo wielu zajęć i ograniczonych możliwości starają się uczestniczyć systematycznie w próbach i występach. W szeregach orkiestry są też utalentowane dzieci ze Szkoły Podstawowej w Świątnikach Górnych, które od najmłodszych lat wdrażane są do pielęgnowania i rozwijania swoich zdolności muzycznych poprzez systematyczną pracę wdrażającą ich w działalność orkiestry.

Na podstawie obserwacji dzieci w szkołach, podczas zajęć muzycznych, kółek, chóru, „wyławiane” są talenty muzyczne. Ścisła współpraca dyrygenta zespołu z nauczycielami muzyki sprzyja angażowaniu dzieci do nauki i gry w zespole. Do współpracy zapraszani są rodzice, którzy wyrażają wolę i chęć posyłania swoich pociech na zajęcia umuzykalniające. Kandydaci przechodzą test słuchowy, który pozwala ocenić  ich predyspozycje. Niejednokrotnie „młodziutkie talenty” mają już sprecyzowane swoje oczekiwania, na czym chciałyby się uczyć grać. Wstępne zajęcia ze zdolnymi dziećmi weryfikują trafność doboru instrumentu. Lekcje  indywidualne prowadzone są z nimi w szkole podstawowej. Podczas nich prowadzone są systematyczne ćwiczenia nauki gry na instrumencie oraz udzielane cenne fachowe wskazówki i uwagi dotyczące samodzielnej pracy uczniów służące rozwojowi młodych talentów.

W zespole grają całe rodziny. Tradycja muzykowania w orkiestrze przekazywana jest z ojca na syna i wnuki. Niejednokrotnie rodzice mając własne doświadczenia w muzykowaniu  w zespole, dlatego przysyłają dzieci by i one miały możliwość wypróbowania swoich talentów. Rodzice bardzo aktywnie włączają się w działalność orkiestry: przywożą swoje pociechy na lekcje indywidualne i próby całościowe, biorą niejednokrotnie na siebie ciężar finansowania zakupów  instrumentów muzycznych czy dokonywania bieżących napraw. Ponadto wielu rodziców i sympatyków orkiestry angażuje się w pracę nad repertuarem, transponowanie nut, przewożenie instrumentów na różnego rodzaju koncerty. Dzięki tym działaniom rodzice utożsamiają się z naszym zespołem, często wyjeżdżając z orkiestrą na koncerty. Tworzą w ten sposób atmosferę życzliwości i są nieodzowną częścią stałej i wiernej publiczności.

Patronat nad orkiestrą sprawuje Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Świątnikach Górnych, OSP i Urząd Miasta i Gminy. Dzięki tym instytucjom możliwe jest finansowania pracy instruktorów, wyposażanie w materiały nutowe / repertuar/.  Instytucje te troszczą się o wygląd zespoły fundując stroje koncertowe, mundury. Dzięki nim możliwy jest udział zespołu w festiwalach i kursach o zasięgu powiatowym, wojewódzkim i ogólnopolskim.  Owocami tego patronatu było wiele zagranicznych wyjazdów na koncerty min. do Brukseli, Paryża, Beaugency, Słowacji i Monachium. Dzięki  ich życzliwości i przychylności orkiestra nagrała dwie płyty. Tak więc wsparcie, które jest udzielane służy promowaniu muzyki orkiestry dętych, ziemi świątnickiej i przede wszystkim rozwojowi talentów. Dzięki temu kultywowane są też tradycje  „świątnickiej muzyki”. Niepowtarzalny klimat tworzą: parafia, ofiarodawcy i sponsorzy, którzy regularnie doposażają zespół w nowe instrumenty. Podnoszą w ten sposób rangę, prestiż i walory artystyczne prowadzonych działań . Zaznaczyć należy, że w przeciągu 8 lat udało się wymienić prawie całkowicie instrumentarium na nowe. Wpływa to dodatkowo mobilizująco na dzieci i młodzież. W uznaniu zasług dla ziemi świątnickiej i jej promocji Burmistrz miasta nadał zespołowi tytuł Reprezentacyjnej Orkiestry Dętej Miasta i Gminy Świątniki Górne.

Do najważniejszych osiągnięć zespołu zaliczyć należy te z lat 2004- 2010.

• 2004 r. I miejsca na konkursach w Niepołomicach, Wieliczce, Nowym Sączu, Nowym Wiśniczu, oraz III miejsce na Regionalnym Przeglądzie  Orkiestr OSP w Polanicy Zdrój, II miejsce w Konkursie Instrumentów Dętych Blaszanych Szkół Muzycznych I i II st. w Mielcu w kategorii orkiestr dętych,
• 2005 r. pierwsze miejsca w konkursach powiatowych i wojewódzkich, oraz liczne nagrody i puchary,
• 2006 r. pierwsze miejsce  w Wojewódzkim Konkursie Orkiestr Strażackich Województwa Małopolskiego w Chełmku, I miejsce w Międzypowiatowym Konkursie Orkiestr Dętych w Wieliczce „Echo trombity”,
• 2007 r.  w eliminacjach międzypowiatowych I miejsce, w wojewódzkim Festiwalu  w Więcławicach I miejsce, II miejsce  w Małopolskim Festiwalu Orkiestr Dętych w Nowym Sączu,
• 2008 r. I miejsce w eliminacjach międzypowiatowych w Wieliczce i kwalifikacja do finału w Nowym Sączu, udział w Makroregionalnych Przesłuchaniach Orkiestr Dętych w Ciechocinku, I miejsce w festiwalu w Więcławicach, nagroda za najlepsze wykonanie utworu Edwarda Maja i nagroda dla najlepszego dyrygenta, I miejsce w Festiwalu Orkiestr Dętych „Echo Trombity” w Nowym Sączu i nagroda za najlepsze wykonanie marsza na estradzie,
• 2009 i 2010 r. I miejsce w eliminacjach międzypowiatowych w Wieliczce i kwalifikacja do finału w Nowym Sączu, II miejsce w Wojewódzkim Festiwalu  w Więcławicach, I miejsce w Festiwalu Orkiestr Dętych „Echo Trombity” w Nowym Sączu.

Wszystkie  te osiągnięcia sprzyjają budowaniu wizerunku orkiestry jako instytucji krzewiącej kulturę, promującej właściwą współpracę różnych instytucji. Sprzyjające warunki umożliwiają rozwój dzieci, młodzieży  i powodują, że znajdują oni w  takiej pracy satysfakcję i zadowolenie.

Dzieci uzdolnione otrzymują pomoc w zajęciach indywidualnych, na których są wdrażane do pracy zespołowej. Jeśli sytuacja rodzinna dziecka jest trudna wówczas organizujemy pomoc w zakupie instrumentów, poszukujemy sponsorów, którzy sfinansowaliby koszt nauki w instytucjach zewnętrznych takich jak np. szkoły muzyczne. Mimo wielu przeciwności ciągle dążymy do rozbudowy składu orkiestry i budowania jej przyszłości poprzez poszukiwanie nowych „pereł muzycznych”. Dzieci szczególnie wybijające się są posyłane do szkoły muzycznej, by tam doskonalić swoje umiejętności. Dla nich odbywają się przesłuchania u profesorów. Przyczyniło się to do uzyskiwania przez te dzieci znaczących sukcesów muzycznych w  różnych przesłuchaniach uczniów szkół muzycznych na terenie całej Polski.

Dzięki stałej opiece wspominanych wcześniej instytucji zespół dysponuje szeroką gamą instrumentów muzycznych zaliczanych do grupy dętej i perkusyjnej. Rozpoczynający swoją przygodę z orkiestrą dętą mogą liczyć na wypożyczenie nieodpłatne instrumentu i materiał nutowy, który jest w posiadaniu biblioteki orkiestry.

Przez wiele lat zespołem kierował społecznik Roman Cholewa, który jest wychowawcą wielu muzyków. To on zapoczątkował systematyczną naukę dzieci w orkiestrze. Jego przedwczesna śmierć przerwała jego twórczą i pełną poświęcenia działalność.  W 1999 r. pracę z orkiestrą rozpoczął Robert Kozłowski- absolwent Akademii Muzycznej. Ze składu 24 osobowego doprowadził orkiestrę do 50-cio osobowej obsady. Podejmuje wiele działań służących promowaniu zespołu w „świecie orkiestr dętych”. Dzięki niemu znacznie zmienił  się repertuar, skatalogowano  i uporządkowano zbiory nutowe, wymieniono instrumentarium. Za swoją pracę był wielokrotnie odznaczany i nagradzany. Jego praca w miejscowej szkole podstawowej umożliwia diagnozowanie dzieci pod kątem zdolności muzycznych. Nie szczędzi czasu na rzecz młodych adeptów i propagowania wśród nich trudnej sztuki gry na instrumentach dętych. Przez wiele lat „wyławianiem” nowych talentów muzycznych zajmowała się także pani Maria Rup, doświadczona, obecnie emerytowana nauczycielka muzyki w szkole podstawowej.

Dzięki współpracy z gminą, powiatem i ośrodkiem kultury orkiestra uczestniczyła dwukrotnie w wymianie kulturalnej z orkiestrami z powiatu monachijskiego. Wyjazdy zaowocowały wymianą repertuaru, wieloma znajomościami z członkami orkiestr bawarskich. Była to doskonała formą prezentacji osiągnięć artystycznych i promocji naszej „małej ojczyzny”. Wizyta gości z Niemiec pozwoliła pokazać piękno naszego regionu i miasta. Wspólne muzykowanie i poznawanie  siebie było formą promowania talentów, zabawy i  nauki oraz posługiwania się „uniwersalnym językiem”, jakim jest muzyka.

Wszystkie oferowane zajęcia są darmowe i nie są pobierane żadne opłaty. Jest to atutem naszej orkiestry, przyczynkiem do ciągłego jej rozwoju. Tym samym bezpłatna forma zajęć stwarza równość szans rozwoju „młodym talentom”.

Informacje, notatki, komentarze i artykuły na temat wiele koncertów lub jubileuszy ukazywały się na łamach gazet. Uczestnictwo w ważnych dla Polski, województwa i gminy wydarzeniach sprzyja pokazywaniu naszego zespołu w telewizji i prasie. Lokalna gazetka „Wieści Gminne” nigdy nie zapomina o bieżącym przekazywaniu wiadomości z naszych koncertów i innych działań podejmowanych w celach promocji muzyki i utalentowanych dzieci. Dysponujemy starannie prowadzoną stroną internetową, poprzez którą komunikujemy się i przekazujemy informacje o najbliższych wydarzeniach, koncertach. Na forum prowadzimy dyskusje i „twórczo spieramy się” dzieląc się swoimi doświadczeniami. Prowadzona jest kronika orkiestry, z pamiątkowymi wpisami wielu znanych osobistości, które odwiedzały naszą gminę. Kultywowanie tradycji, zaangażowanie całej społeczności, sukcesy sprzyjają tworzeniu grupy ludzi, których łączy wspólna sprawa „pasja i miłość do muzyki”, a szczególnie muzyki orkiestr dętych.